خرید شال خبرچینی برای دولت، شغل نیم میلیون مصری

هنگامي که اسم جاسوس شنيده مي شود بلافاصله قيافه اشخاصي در ذهن تداعي مي شود که در گذشته ها پالتوهايي بلند در زمستان و تابستان بر تن داشتند، هميشه يک روزنامه سوراخ شده را جلو صورت خود قرار مي دادند و از سوراخ روزنامه مردم را زيرنظر داشتند و کوچک ترين حرکات افراد مشکوک را گزارش مي کردند.

اگرچه دوران به کارگيري اين شيوه ها سپري شده و اکنون از ابزار ديگري از جمله دستگاه هاي پيشرفته و نامرئي و شنود و استراق سمع استفاده مي شود، در کشور مصر هنوز هم از همان شيوه هاي قديمي براي جاسوسي استفاده مي شود.

به نوشته روزنامه سرمایه، در حال حاضر بيش از نيم ميليون جاسوس در مصر فعاليت مي کنند که در مقايسه با کشورهاي قدرتمندي همچون امريکا و روسيه رقم قابل توجهي محسوب مي شود. تمامي اين نيم ميليون جاسوس حقوق بگير دولت مصر هستند نه اينکه براي «سيا»ي امريکا يا «ک گ ب» روسيه کار کنند.

اين افراد در هر نقطه يي از مصر حتي در روستاها و مناطق دورافتاده نيز حضور دارند و همزمان که به کار و حرفه خود اعم از کسب آزاد يا دولتي مشغولند، حرکات و اقدامات افراد پيرامون خود را هم زيرنظر دارند و در صورت سر زدن رفتاري مشکوک بي درنگ سازمان مرکزي امنيتي و جاسوسي مصر را مطلع مي کنند.

به معناي ديگر، بسياري از مردم عادي مصر مانند پليس هاي مخفي قديمي رفتار مي کنند. دستگاه هاي اطلاعاتي مصر به مردم عادي در قبال گزارش هايي که ارائه مي کنند دستمزد مي دهند و به همين دليل بسياري از کساني که کسب و کار پردرآمدي ندارند فرصت را غنيمت شمرده و به صف جاسوسان محلي ملحق مي شوند و نه تنها از اين طريق معيشت بهتري خواهند داشت بلکه به مرور زمان به يک جاسوس حرفه يي تبديل خواهند شد.

گفته مي شود برخي از اين افراد از چهار يا پنج دهه قبل در خدمت سازمان هاي جاسوسي و امنيتي مصر بوده اند و برايشان مهم نيست رئيس جمهور مصر حسني مبارک باشد يا انورسادات يا جمال عبدالناصر. آنچه مهم است ارائه گزارش به سازمان هاي جاسوسي و دريافت پاداش است.

البته مقامات دستگاه هاي جاسوسي مصر به اين افراد خبر چين اطمينان کامل ندارند و پس از دريافت گزارش هاي آنها، خود نيز به تحقيق در خصوص صحت اين گزارش ها مي پردازند زيرا بارها مشاهده شده که اين جاسوسان و خبر چين هاي محلي با يک شخص بي گناه تسويه حساب شخصي داشته اند و به همين دليل او را به عنوان مظنون و جنايتکار به سازمان مرکزي امنيتي مصر معرفي کرده اند و شخص بي گناه متحمل مجازات هايي شده است. اما در هر حال اين خبرچين ها چشم و گوش افسران جاسوسي مصر به شمار مي روند.

بسياري از اين جاسوسان محلي که حتي سواد چنداني ندارند تحت آموزش در دستگاه هاي اطلاعاتي و امنيتي مصر بوده اند. اين افراد حتي ياد گرفته اند با مخالفان روابط خوبي برقرار کرده و وارد محافل و نشست هاي آنان شوند و فعاليت هاي آنها را به دولت و اداره اطلاعات مصر گزارش کنند.

از جمله تعدادي از آنها حدود دو سال قبل که مصر شاهد اعتراضات و ناآرامي هايي از سوي قضات، وکلا و روزنامه نگاران به سياست هاي دولت مبارک بود وارد نشست هاي معترضان مي شدند و حتي با آنها چاي مي نوشيدند و آنها را همراهي مي کردند اما در نهايت هر آنچه را در جريان اين نشست هاي اعتراض آميز ديده و شنيده بودند به سازمان اطلاعات مصر گزارش دادند. برخي مواقع همين افراد مي توانند خطرساز شوند.

از آنجا که اين اشخاص حلقه مهمي در بازداشت افراد مظنون و خاطي در مصر محسوب مي شوند و نخستين کساني هستند که به دليل حضورشان در بطن مردم، زودتر از وقوع جرم و شناسايي افراد مشکوک باخبر مي شوند، در برخي موارد به منبع خطري واقعي براي دولت تبديل مي شوند زيرا از مسيري که انتخاب کرده اند منحرف شده و به نفع گروه هاي مخالف و احياناً جنايتکار فعاليت مي کنند.

اگر يک گروه مخالف بتواند نظر يکي از اين جاسوسان محلي را به نفع خود تغيير دهد، اين موضوع به منزله از دست رفتن يک امتياز از سوي دولت مصر است زيرا جاسوسان و خبرچين هاي محلي از بسياري مسائل پشت پرده به دليل همکاري هايشان با دستگاه هاي جاسوسي دولت مطلع هستند و در صورت پشت کردن به دولت مصر، خطري جدي و عاملي براي اذيت آن به شمار مي روند.

تاريخ خبر چيني و جاسوسي در مصر

نخستين نشانه هاي جاسوسي در مصر به سال 1885 و استعمار انگليس بر مصر باز مي گردد. در اين سال و در پي اشغال مصر از سوي انگليس، يک اداره سري در وزارت کشور مصر تاسيس شد که محدود به استان هاي قاهره، اسکندريه و سوئز مي شد. افسران انگليسي و اروپايي مسووليت اين اداره را بر عهده داشتند. به تدريج دايره فعاليت هاي اين اداره سري به ديگر استان هاي مصر گسترش يافت و در آن زمان نام «بخش کنترل» بر آن اطلاق شد. در سال 1922 به دستور لرد لنبي نماينده عالي انگليس در مصر، بخش ويژه مربوط به تحقيقات داراي صبغه سياسي داير شد که البته در پي حمله نيروهاي مقاومت مصر به نيروهاي انگليسي در آن زمان صورت گرفت.

در 17 جولاي 1937 دولت وقت مصر دستور تاسيس دفتر تحقيقات جنايي را در وزارت کشور مصر صادر کرد که هدف از آن نظارت بر تحقيقات جنايي در تمام مناطق مصر بود. اين دفتر بعدها به شاخه هاي متعددي تقسيم شد و فعاليت هاي آن تاکنون ادامه دارد.

اگر چه آمار مشخصي در خصوص تعداد جاسوسان رسمي در مصر وجود ندارد، اما براساس برخي گزارش ها و با احتساب خبرچين هاي محلي بيش از نيم ميليون جاسوس در مصر در حال فعاليت هستند.